Onderhoud kapitaalgoederen

Wat willen we?
Een goed functionerend en heel rioolstelsel, zodat we vuil- en hemelwater op een juiste manier kunnen verwerken. Dat doen we door het afvalwater af te voeren naar de afvalwaterzuivering. Het inzamelen en afvoeren van afvalwater naar de afvalwaterzuivering is een belangrijke wettelijke zorgplicht voor de gemeente. Daarnaast heeft de gemeente ook de zorgplicht voor het inzamelen en verwerken van hemelwater en het voorkomen van nadelige gevolgen voor grondwater.
De riolering maakt deel uit van het watersysteem, waarbij zowel boven- als ondergrondse voorzieningen aanwezig zijn. Daarmee is het een belangrijk onderdeel van de leefomgeving.

Enkele ontwikkelingen hebben een relatie met riolering en effect op onze werkzaamheden:

• Klimaatadaptatie . Het klimaat verandert. Het regent vaker en harder, het wordt warmer en droger voor lange aaneengesloten perioden. Droge zomers hebben effecten op onze waterhuishouding. Dat zien we door grondwaterstanden die dalen, een stuwwal die steeds droger wordt en opgedroogde bronnen. Daarentegen zien we ook dat grote hoeveelheden regenwater via de stuwwal de kern in stroomt en wateroverlast veroorzaakt. Door hemelwater af te koppelen en te infiltreren houden we water op de plek vast waar het valt en nodig is.
• Duurzaamheid/circulariteit . Ontwikkelingen om de riolering te verduurzamen houden we in de gaten. Je kunt hierbij denken aan materialen die we hergebruiken en/of het toepassen van herbruikbare materialen.
• Omgevingswet . De invoering van de Omgevingswet biedt mogelijkheden om zaken die nu nog op nationaal niveau geregeld zijn lokaal te regelen. Dit betekent dat er straks meer keuze is hoe we de gemeentelijke watertaken vormgeven. De gemeentelijke zorgplichten blijven overigens onveranderd gelden en komen terug in de Omgevingswet.
• Capaciteit afvalwaterzuivering . Ons afvalwater gaat naar de afvalwaterzuivering van Waterschap Rivierenland op de Bruuk. Deze zit aan de maximale capaciteit en dat kan gevolgen hebben voor nieuwe woningbouwprojecten in Groesbeek.

Het beleid rondom riolering en de gemeentelijke watertaken staat in het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2021-2025. Dit GRP heeft de raad in het najaar van 2020 vastgesteld. In 2025 starten we met het GRP 2026-2030. Het voorgaande beleid zetten we grotendeels door, maar we geven meer aandacht aan klimaatverandering en de wijze waarop we hier mee omgaan. Het GRP biedt ook de onderbouwing voor (ontwikkeling van) de rioolheffing.

Stand van zaken Jaarrekening
Dit jaar stelde de raad het Water- en Rioleringsprogramma Berg en Dal 2026–2030 (WRP) vast. Met dit WRP volgen we de lijn uit de omgevingsvisie, waarbij we een duidelijk onderscheid maken tussen de stuwwal en het poldergebied. Daarnaast besteden we meer aandacht aan klimaatadaptatie en aan de manier waarop we hiermee omgaan.

Wat is nodig?
Afhankelijk van ontwikkelingen en het functioneren van bestaande voorzieningen, berekenen we het functioneren van de riolering met een computermodel. Op basis van deze uitkomsten laten we werkzaamheden aan het riool uitvoeren. Onderstaande reguliere beheerwerkzaamheden en projecten voeren we jaarlijks uit om te voldoen aan de visie en beleidsdoelen:

• Reinigen en inspecteren riolering, trottoirkolken, rioolgemalen en pompunits.
• Uitvoeren van verbeteringsmaatregelen aan riolering, kolken, gemalen en pompunits.
• Meten en monitoren van riolering en grondwater.

Naast deze reguliere taken, hebben we meerdere vervangingen op het MIP geplaatst. Het aanpassen van de overstort De Heikant is er een van.

Stand van zaken Jaarrekening
De reinigings- en inspectierondes voor kolken en riolering zijn volledig uitgevoerd. Het renoveren van onze rioolgemalen is een doorlopend project. Ook dit jaar zijn diverse gemalen gerenoveerd of vervangen. We blijven meten aan de riolering en het grondwater. Daarnaast hebben we het grondwatermeetnet uitgebreid met enkele peilbuizen in De Horst, om beter inzicht te krijgen in de grondwateroverlast die inwoners daar ervaren

Voor het project De Heikant hebben we samen met een landschapsarchitect drie inrichtingsvarianten opgesteld, met bijbehorende kostenramingen.

Wat kost het?
De planning uit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vormt samen met de wegenplanningen de basis voor de integrale projecten. Deze projecten staan op het Meerjaren Investeringsplan (MIP). In het GRP is gerekend met deze projecten en hiervoor is geld gereserveerd.
Voor groot en dagelijks onderhoud is er budget in de exploitatie. Door groot en dagelijks onderhoud tijdig uit te voeren, kunnen we de levensduur van de riolering verlengen.

Om de lasten gelijkmatig over de jaren te verdelen, maken we gebruik van de voorziening riolering. Het uitgangspunt is volledige kostendekkendheid.

Stand van zaken Jaarrekening
Voor 2025 was de verwachting dat we € 162.000 uit de voorziening riolering zouden halen. Door diverse voor- en nadelen op het taakveld riolering waren de kosten lager dan begroot. Daardoor hebben we bij de jaarrekening € 25.000 toegevoegd aan de voorziening riolering. Daarmee blijft het geld beschikbaar voor riolering.

In 2025 is het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma (WRP) vastgesteld. Dit vervangt het GRP. De werkwijze is niet veranderd. Het WRP geldt vanaf 2026.